Katkı maddeleri skoru ne kadar düşürür?

Katkı puanı 100'den başlar. Üründeki her katkı maddesi Lupa'nın risk değerlendirmesine göre puan düşürür: düşük risk 0, sınırlı risk 5, orta risk 15, yüksek risk 30 puan. Aynı bilimsel endişeyi paylaşan akraba katkılar birlikte bulunduğunda yalnız en ağır olanın cezası bir kez sayılır.

Sağlık Skoru Nasıl Hesaplanır? Lupa Puanlama Yöntemi

Q: Hangi ürünlere puan verilmez?

Bebek ve küçük çocuk gıdalarına; baharat, tuz, sirke ve sakız gibi ürünlere; besin değerleri ya da içindekiler listesi eksik ürünlere, katkısı belirsiz ürünlere ve etiket verisi mümkün olmayan ürünlere puan verilmez. Bu durumlarda eksik değer tahmin edilmez.

Kısaca

Skor = Besin puanı × 0,65 + Katkı puanı × 0,35 (+5 organik)

Skor iki parçadan oluşur. Ürünün besin değerlerinden bir besin puanı, içindeki katkı maddelerinden bir katkı puanı hesaplanır; ikisi de 0 ile 100 arasındadır. Toplam skorda besin puanının ağırlığı %65, katkı puanının ağırlığı %35.

Resmî organik sertifikası olan ürünlere 5 ek puan verilir; skor 100'ü geçmez. Bu bir ağırlık değil ek puandır, yani organik olmayan ürünlerin puanı bundan etkilenmez.

Yüksek riskli bir katkı maddesi içeren ürün, diğer değerleri ne kadar iyi olursa olsun en fazla 49 puan alabilir.

Besin puanı ve katkı puanı

Besin puanı (%65)

Besin puanı, Avrupa'da kullanılan Nutri-Score besin profili modelinin 2023'te güncellenen algoritmasıyla hesaplanır. Değerler ambalajdaki besin tablosundan, 100 gram (içeceklerde 100 ml) başına alınır.

Puanı düşürenler: enerji, şeker, doymuş yağ ve tuz.
Puanı yükseltenler: lif, protein ve meyve, sebze ya da baklagil oranı.

Nutri-Score'un ham puanı 0-100 arasına çevrilir. Genel gıdalarda Nutri-Score'da A alacak bir ürünün besin puanı 80 ile 100 arasına, E alacak bir ürününki 0 ile 25 arasına düşer.

İki ürün grubunda Nutri-Score'un ayrı kuralları uygulanır. İçecekler daha sıkı eşiklerle puanlanır ve en iyi puanı sade su alır. Yağlar, kuruyemişler ve tohumlarda enerji eşikleri daha geniştir ve doymuş yağ, toplam yağa oranıyla değerlendirilir; böylece zeytinyağı ile tereyağı birbirinden ayrışır.

Hesapta Türk Gıda Kodeksi'nin ambalajda zorunlu tuttuğu besin değerleri kullanılır. Lif etikette yazmıyorsa sıfır kabul edilir.

Katkı puanı (%35)

Katkı puanı 100'den başlar. Üründeki her katkı maddesi, Lupa'nın risk değerlendirmesine göre puan düşürür:

Düşük risk0

Sınırlı risk−5

Orta risk−15

Yüksek risk−30

Aynı bilimsel endişeyi paylaşan akraba katkılar (fosfatlar, sülfitler, benzoatlar, sorbatlar, nitrit ve nitratlar, yoğun tatlandırıcılar, karameller gibi) birlikte bulunduğunda yalnız en ağır olanın cezası bir kez sayılır.

Risk seviyeleri EFSA (Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi) ve IARC (DSÖ Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı) değerlendirmelerine ve bağımsız çalışmalara dayanır. Her katkının seviyesi ve kaynağı E kodu rehberindeki kendi sayfasında yazar. Şu an 5 katkı yüksek risk seviyesinde.

İki üründe düzeltme

Balda şeker cezası yarıya indirilir. Sofralık zeytinde tuz cezası yarıya indirilir, çünkü salamura suyu tüketilmez; zeytinyağı bu düzeltmeden etkilenmez.

Hangi ürünlere puan verilmez?

Aşağıdaki durumlarda eksik değeri tahmin etmek yerine puanı boş bırakırız. Uygulama, puanın neden olmadığını ürün sayfasında yazar.

Bebek ve küçük çocuk gıdaları: Puanlama eşikleri yetişkin beslenmesine göre belirlenmiştir; bu ürünler ayrı mevzuata tabidir.
Baharat, tuz, sirke ve sakız gibi ürünler: Az miktarda tüketildikleri için 100 gram üzerinden karşılaştırma anlamlı değildir.
Besin değerleri eksik ürünler: Enerji, şeker ya da doymuş yağ bilinmiyorsa besin puanı hesaplanamaz.
İçindekiler listesi bilinmeyen ürünler: Hangi katkıların bulunduğu değerlendirilemez. Tek malzemeli gıdalar bu kuralın dışındadır.
Katkısı belirsiz ürünler: Etikette katkı kullanıldığı yazıyor ama hangisi olduğu belirtilmiyorsa.
Etiket verisi mümkün olmayan ürünler: Örneğin 100 gram üründe tek bir besin 100 gramdan fazla yazılmışsa ya da doymuş yağ toplam yağdan büyükse.

Katalogdaki puan dağılımı

24 Eylül 2026 itibarıyla Lupa kataloğundaki 24.327 ürünün 12.531 tanesi puanlı. Puanlı ürünlerin ortalaması 64.

90–100 · Mükemmel1.019
78–89 · Çok iyi2.968
65–77 · İyi1.651
50–64 · Orta3.231
35–49 · Zayıf3.334
0–34 · Kötü328

Puanı olmayan 11.796 ürünün 11.657 tanesinde besin tablosu ya da içindekiler bilgisi eksik ya da ürün puanlama kapsamı dışında. Bu bilgiler tamamlandıkça ürünler puan alır.

Skor neyi göstermez?

Porsiyonu: değerler 100 gram ya da 100 ml başınadır; ne kadar yediğin hesaba girmez.
Kişisel durumunu: alerji, hastalık ya da diyet ihtiyacı skoru değiştirmez.
Trans yağ ve kalsiyumu: ürün sayfasında bilgi olarak gösterilir, skoru etkilemez.

Skor Lupa'nın bağımsız değerlendirmesidir; tıbbi tavsiye ya da sağlık beyanı değildir. Reklam veya sponsorluk skoru etkilemez.

Kaynaklar

Bir ürünün puanını gör

Barkodu okut; skoru ve puanı neyin düşürdüğünü saniyeler içinde gör. Tarama ücretsizdir.

App Store'dan indir Google Play'den indir

Bu sayfa Lupa'nın puanlama yöntemini anlatır; sağlık tavsiyesi değildir. EFSA, IARC ve Nutri-Score yalnızca bilimsel kaynak olarak gösterilmiştir ve Lupa'yı onayladıkları anlamına gelmez.