E249 nedir?
Şarküteri ürünlerinde (sucuk, salam, sosis, pastırma) botulizme yol açan bakterilerin üremesini engellemek ve rengi korumak için kullanılır. Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı (IARC) işlenmiş et tüketimini Grup 1 (insanda kanserojen) olarak sınıflandırmıştır; bu değerlendirme, nitrit tuzlarının ette oluşturabildiği nitrozamin bileşikleriyle ilişkilendirilmektedir. EFSA 2017 yeniden değerlendirmesinde, katkı kaynaklı alımın izinli düzeylerde güvenli aralıkta kaldığını; ancak işlenmiş etten gelen toplam maruziyetle bazı kanser türleri arasında epidemiyolojik bulgular bulunduğunu belirtmiştir. Türk Gıda Kodeksi kullanım miktarını ürün bazında sınırlar.
E249 ne işe yarar?
İşlenmiş etlerde koruyucu; rengi korur, bozulmayı geciktirir, bazı bakterilere karşı korur.
Koruyucular grubunda yer alır: mikroorganizmaların üremesini yavaşlatarak raf ömrünü uzatır.
E249 riskli mi?
Yüksek risk
Lupa E249 katkısını yüksek riskli olarak değerlendirir. İşlenmiş etlerde kullanılan nitritler bazı koşullarda nitrozamin oluşumuna katkıda bulunabilir. Bu nedenle salam, sosis, sucuk gibi ürünlerde puan ciddi biçimde düşürülür.
Dayanak: IARC — işlenmiş et Grup 1; EFSA 2017 ADI değerlendirmesi
Lupa'nın orta ya da yüksek riskli bulduğu diğer katkılar: Riskli E kodları listesi ›
E249 Lupa puanını nasıl etkiler?
E249 yüksek riskli olduğu için ürünün katkı puanından 30 puan düşer. Katkı puanının toplam skordaki ağırlığı %35 olduğundan bu, sağlık skoruna yaklaşık 10,5 puan olarak yansır. Ayrıca yüksek riskli bir katkı içerdiği için ürün en fazla 49 puan alabilir. E249, nitrit ve nitratlar ailesindedir: aynı üründe bu aileden başka bir katkıyla birlikte bulunduğunda ceza bir kez sayılır.
Yöntemin tamamı: Sağlık skoru nasıl hesaplanır?
E249 hangi ürünlerde bulunur?
Lupa kataloğunda şu an E249 içeren bir ürün kayıtlı değil. Ürün etiketlerinde görürsen barkodu okutarak bildirebilirsin.
Sayılar 22 Ekim 2026 tarihli Lupa kataloğundan alınmıştır ve ürünlerin etiketindeki içindekiler bilgisine dayanır.
Kaynaklar
- Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği — Tarım ve Orman Bakanlığı
- Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği — Mevzuat Bilgi Sistemi
- EFSA — Re-evaluation of potassium nitrite (E 249) and sodium nitrite (E 250) as food additives (2017)
- WHO — İşlenmiş et ve kanser: soru-cevap (IARC sınıflandırması)
- EFSA — Gıdaya eklenen nitrit ve nitratlar: risk değerlendirmesi özeti
Aynı gruptaki diğer katkılar
Bir üründe E249 var mı?
Lupa ile barkodu okut; içindekileri, katkı maddelerini ve sağlık puanını saniyeler içinde gör. Tarama ücretsizdir.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır, sağlık tavsiyesi değildir. Risk seviyesi Lupa'nın kendi değerlendirmesidir; EFSA, IARC ve benzeri kurumlar bilimsel kaynak olarak gösterilmiştir ve Lupa'yı onayladıkları anlamına gelmez. Bir katkının etkisi miktara, tüketim sıklığına ve kişiye göre değişebilir. Alerji ya da sağlık sorunun varsa doktoruna danış.