E250 nedir?
Şarküteri ürünlerinde (sucuk, salam, sosis, pastırma) botulizme yol açan bakterilerin üremesini engellemek ve rengi korumak için kullanılır. Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı (IARC) işlenmiş et tüketimini Grup 1 (insanda kanserojen) olarak sınıflandırmıştır; bu değerlendirme, nitrit tuzlarının ette oluşturabildiği nitrozamin bileşikleriyle ilişkilendirilmektedir. EFSA 2017 yeniden değerlendirmesinde, katkı kaynaklı alımın izinli düzeylerde güvenli aralıkta kaldığını; ancak işlenmiş etten gelen toplam maruziyetle bazı kanser türleri arasında epidemiyolojik bulgular bulunduğunu belirtmiştir. Türk Gıda Kodeksi kullanım miktarını ürün bazında sınırlar.
E250 etikette hangi adla yazılır?
E250, içindekiler listesinde "Sodyum Nitrit", "nitritli tuz", "sodium nitrite" ya da yalnızca "E250" olarak yazılabilir. Etikette önce katkının işlevi, sonra adı ya da E kodu belirtilir.
E250 ne işe yarar?
İşlenmiş etlerde koruyucu; rengi korur, bozulmayı geciktirir, bazı bakterilere karşı korur.
Koruyucular grubunda yer alır: mikroorganizmaların üremesini yavaşlatarak raf ömrünü uzatır.
E250 riskli mi?
Yüksek risk
Lupa E250 katkısını yüksek riskli olarak değerlendirir. İşlenmiş etlerde kullanılan nitritler bazı koşullarda nitrozamin oluşumuna katkıda bulunabilir. Bu nedenle salam, sosis, sucuk gibi ürünlerde puan ciddi biçimde düşürülür.
Dayanak: IARC — işlenmiş et Grup 1; EFSA 2017 ADI değerlendirmesi
Lupa'nın orta ya da yüksek riskli bulduğu diğer katkılar: Riskli E kodları listesi ›
E250 Lupa puanını nasıl etkiler?
E250 yüksek riskli olduğu için ürünün katkı puanından 30 puan düşer. Katkı puanının toplam skordaki ağırlığı %35 olduğundan bu, sağlık skoruna yaklaşık 10,5 puan olarak yansır. Ayrıca yüksek riskli bir katkı içerdiği için ürün en fazla 49 puan alabilir. E250, nitrit ve nitratlar ailesindedir: aynı üründe bu aileden başka bir katkıyla birlikte bulunduğunda ceza bir kez sayılır.
Yöntemin tamamı: Sağlık skoru nasıl hesaplanır?
E250 hangi ürünlerde bulunur?
Lupa kataloğundaki 404 üründe E250 bulunuyor (katalogdaki payı yaklaşık %1,7). En sık görüldüğü raflar:
- Sucuk104
- Füme Et80
- Salam60
- Sosis43
- Pastırma33
Sayılar 22 Ekim 2026 tarihli Lupa kataloğundan alınmıştır ve ürünlerin etiketindeki içindekiler bilgisine dayanır.
E250 hangi katkılarla birlikte görülür?
Lupa kataloğunda E250 içeren ürünlerde en sık birlikte görülen katkılar: E452 Polifosfatlar (287 ürün), E300 Askorbik Asit (263 ürün), E301 Sodyum Askorbat (82 ürün), E325 Sodyum Laktat (69 ürün), E407 Karragenan (66 ürün).
Kaynaklar
- Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği — Tarım ve Orman Bakanlığı
- Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği — Mevzuat Bilgi Sistemi
- EFSA — Re-evaluation of potassium nitrite (E 249) and sodium nitrite (E 250) as food additives (2017)
- WHO — İşlenmiş et ve kanser: soru-cevap (IARC sınıflandırması)
- EFSA — Gıdaya eklenen nitrit ve nitratlar: risk değerlendirmesi özeti
Aynı gruptaki diğer katkılar
Bir üründe E250 var mı?
Lupa ile barkodu okut; içindekileri, katkı maddelerini ve sağlık puanını saniyeler içinde gör. Tarama ücretsizdir.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır, sağlık tavsiyesi değildir. Risk seviyesi Lupa'nın kendi değerlendirmesidir; EFSA, IARC ve benzeri kurumlar bilimsel kaynak olarak gösterilmiştir ve Lupa'yı onayladıkları anlamına gelmez. Bir katkının etkisi miktara, tüketim sıklığına ve kişiye göre değişebilir. Alerji ya da sağlık sorunun varsa doktoruna danış.