Zararlı E kodları hangileri?
"Zararlı E kodları" diye aranan şey, bilim kurumlarının bir katkı için endişe bildirdiği ya da yeniden değerlendirme yaptığı durumlardır. Gıdada izin verilen katkılar belirlenen sınırlar içinde kullanılabilir; etkisi miktara, tüketim sıklığına ve kişiye göre değişir. Lupa her katkıyı EFSA, IARC ve bağımsız çalışmalara dayanarak dört seviyeden birinde değerlendirir. Orta ya da yüksek risk verdiği 32 katkı bu sayfadadır: 5 yüksek riskli, 27 orta riskli.
Risk seviyeleri Lupa'nın kendi değerlendirmesidir. Bir katkının listede olması ürünün tek başına kötü olduğu anlamına gelmez; skor besin değerlerini de içerir.
Hangi E kodları yüksek riskli?
Lupa şu katkıları yüksek riskli değerlendirir: E250 Sodyum Nitrit, E171 Titanyum Dioksit, E127 Eritrozin, E249 Potasyum Nitrit, E924 Potasyum Bromat. Her birinin dayanağı aşağıdaki tabloda ve kendi sayfasında yazar.
| E kodu | Ad | Dayanak | Değerlendirme | Ürün |
|---|---|---|---|---|
| E250 | Sodyum NitritIARC — işlenmiş et Grup 1; EFSA 2017 ADI değerlendirmesi | IARC — işlenmiş et Grup 1; EFSA 2017 ADI değerlendirmesi | Yüksek risk | 379 |
| E171 | Titanyum DioksitEFSA 2021 — gıda katkısı olarak güvenli kabul edilemez (genotoksisite dışlanamadı) | EFSA 2021 — gıda katkısı olarak güvenli kabul edilemez (genotoksisite dışlanamadı) | Yüksek risk | 59 |
| E127 | EritrozinFDA 2025 yasağı (Delaney maddesi, hayvan çalışmaları); EU sınırlı kullanım | FDA 2025 yasağı (Delaney maddesi, hayvan çalışmaları); EU sınırlı kullanım | Yüksek risk | – |
| E249 | Potasyum NitritIARC — işlenmiş et Grup 1; EFSA 2017 ADI değerlendirmesi | IARC — işlenmiş et Grup 1; EFSA 2017 ADI değerlendirmesi | Yüksek risk | – |
| E924 | Potasyum BromatIARC Grup 2B; EU/UK/Kanada gıdada yasak | IARC Grup 2B; EU/UK/Kanada gıdada yasak | Yüksek risk | – |
Orta riskli değerlendirilen katkılar
Katalogda en sık geçenden en az geçene doğru sıralıdır. Dayanak sütunu, riskin hangi kaynağa ya da değerlendirmeye bağlandığını gösterir.
| E kodu | Ad | Dayanak | Değerlendirme | Ürün |
|---|---|---|---|---|
| E450 | DifosfatlarEFSA 2019 grup ADI; yüksek fosfor alımı riski | EFSA 2019 grup ADI; yüksek fosfor alımı riski | Orta risk | 850 |
| E407 | KarragenanEFSA 2018 yeniden değerlendirme; maruziyet/veri belirsizlikleri | EFSA 2018 yeniden değerlendirme; maruziyet/veri belirsizlikleri | Orta risk | 540 |
| E452 | PolifosfatlarEFSA 2019 fosfat re-değerlendirmesi (grup ADI 40 mg/kg fosfor; yüksek alımda kalp-damar/böbrek endişesi) | EFSA 2019 fosfat re-değerlendirmesi (grup ADI 40 mg/kg fosfor; yüksek alımda kalp-damar/böbrek endişesi) | Orta risk | 532 |
| E466 | Karboksimetil SelulozEFSA değerlendirmesi; emülgatör-mikrobiyota çalışmaları (tartışmalı) | EFSA değerlendirmesi; emülgatör-mikrobiyota çalışmaları (tartışmalı) | Orta risk | 402 |
| E955 | SukralozEFSA; ısı/uzun vade ve mikrobiyota verileri tartışmalı | EFSA; ısı/uzun vade ve mikrobiyota verileri tartışmalı | Orta risk | 313 |
| E442 | Amonyum FosfatidlerEFSA (ADI 30 mg/kg; fosfat grubu) | EFSA (ADI 30 mg/kg; fosfat grubu) | Orta risk | 173 |
| E339 | Sodyum FosfatEFSA 2019 grup ADI; yüksek fosfor alımı riski | EFSA 2019 grup ADI; yüksek fosfor alımı riski | Orta risk | 171 |
| E951 | AspartamIARC 2023 Grup 2B; JECFA ADI 40 mg/kg; PKU uyarısı | IARC 2023 Grup 2B; JECFA ADI 40 mg/kg; PKU uyarısı | Orta risk | 165 |
| E150d | Karamel IVIARC — 4-metilimidazol (4-MEI) Grup 2B; EFSA grup ADI | IARC — 4-metilimidazol (4-MEI) Grup 2B; EFSA grup ADI | Orta risk | 154 |
| E341 | Kalsiyum FosfatEFSA 2019 fosfat re-değerlendirmesi (grup ADI) | EFSA 2019 fosfat re-değerlendirmesi (grup ADI) | Orta risk | 142 |
| E340 | Potasyum FosfatEFSA 2019 grup ADI; yüksek fosfor alımı riski | EFSA 2019 grup ADI; yüksek fosfor alımı riski | Orta risk | 140 |
| E338 | Fosforik AsitEFSA 2019 grup ADI; böbrek hastaları için yüksek alım riski | EFSA 2019 grup ADI; böbrek hastaları için yüksek alım riski | Orta risk | 110 |
| E385 | Kalsiyum Disodyum EDTAEFSA 2018 (ADI 2.5 mg/kg; yüksek alım endişesi) | EFSA 2018 (ADI 2.5 mg/kg; yüksek alım endişesi) | Orta risk | 110 |
| E451 | TrifosfatlarEFSA 2019 grup ADI; yüksek fosfor alımı riski | EFSA 2019 grup ADI; yüksek fosfor alımı riski | Orta risk | 98 |
| E321 | BHTFDA 2026 planlı yeniden değerlendirme; tartışmalı uzun vadeli veri | FDA 2026 planlı yeniden değerlendirme; tartışmalı uzun vadeli veri | Orta risk | 67 |
| E129 | Allura RedFSA Southampton çalışması (2007); EU 1333/2008 uyarı etiketi | FSA Southampton çalışması (2007); EU 1333/2008 uyarı etiketi | Orta risk | 29 |
| E435 | Polisorbat 60EFSA; emülgatör-bağırsak mikrobiyota çalışmaları | EFSA; emülgatör-bağırsak mikrobiyota çalışmaları | Orta risk | 22 |
| E102 | TartrazinFSA Southampton çalışması (2007); EU 1333/2008 uyarı etiketi zorunluluğu | FSA Southampton çalışması (2007); EU 1333/2008 uyarı etiketi zorunluluğu | Orta risk | 21 |
| E320 | BHAIARC Grup 2B; FDA 2026 yeniden değerlendirme (Federal Register) | IARC Grup 2B; FDA 2026 yeniden değerlendirme (Federal Register) | Orta risk | 19 |
| E110 | Sunset YellowFSA Southampton çalışması (2007); EU 1333/2008 uyarı etiketi | FSA Southampton çalışması (2007); EU 1333/2008 uyarı etiketi | Orta risk | 12 |
| E122 | Azorubin / CarmoisineFSA Southampton çalışması (2007); EU 1333/2008 uyarı etiketi | FSA Southampton çalışması (2007); EU 1333/2008 uyarı etiketi | Orta risk | 11 |
| E155 | Kahverengi HTFSA Southampton (2007); EU 1333/2008 uyarı etiketi | FSA Southampton (2007); EU 1333/2008 uyarı etiketi | Orta risk | 8 |
| E433 | Polisorbat 80EFSA; emülgatör-bağırsak mikrobiyota çalışmaları | EFSA; emülgatör-bağırsak mikrobiyota çalışmaları | Orta risk | 7 |
| E251 | Sodyum NitratIARC — endojen nitrozasyon koşullarında nitrat Grup 2A; EFSA 2017 ADI | IARC — endojen nitrozasyon koşullarında nitrat Grup 2A; EFSA 2017 ADI | Orta risk | 5 |
| E124 | Ponceau 4RFSA Southampton çalışması (2007); EU 1333/2008 uyarı etiketi | FSA Southampton çalışması (2007); EU 1333/2008 uyarı etiketi | Orta risk | 3 |
| E252 | Potasyum NitratIARC — endojen nitrozasyon koşullarında nitrat Grup 2A; EFSA 2017 ADI | IARC — endojen nitrozasyon koşullarında nitrat Grup 2A; EFSA 2017 ADI | Orta risk | 2 |
| E104 | Kinolin SarisiFSA Southampton çalışması (2007); EU 1333/2008 uyarı etiketi | FSA Southampton çalışması (2007); EU 1333/2008 uyarı etiketi | Orta risk | 1 |
Türkiye raflarında en sık hangi riskli katkı görülür?
Lupa kataloğunda bu listeden en çok E450 Difosfatlar (850 ürün), E407 Karragenan (540 ürün), E452 Polifosfatlar (532 ürün), E466 Karboksimetil Seluloz (402 ürün), E250 Sodyum Nitrit (379 ürün), E955 Sukraloz (313 ürün) geçiyor.
- E450 Difosfatlar850
- E407 Karragenan540
- E452 Polifosfatlar532
- E466 Karboksimetil Seluloz402
- E250 Sodyum Nitrit379
- E955 Sukraloz313
Sayılar 14 Ekim 2026 tarihli katalogdan alınmıştır ve ürünlerin etiketindeki içindekiler bilgisine dayanır. Katalogdaki 24.437 ürünün 2.862 tanesinde bu listeden en az bir katkı var.
Riskli E kodları Lupa puanını nasıl etkiler?
Orta riskli bir katkı ürünün katkı puanından 15 puan, yüksek riskli bir katkı 30 puan düşürür. Katkı puanının toplam skordaki ağırlığı %35'tir. Yüksek riskli katkı içeren bir ürün en fazla 49 puan alabilir. Aynı bilimsel endişeyi paylaşan akraba katkılarda (fosfatlar, benzoatlar, nitrit ve nitratlar gibi) aynı üründe yalnızca en ağır ceza sayılır.
Yöntemin tamamı: Sağlık skoru nasıl hesaplanır? Etiketteki katkıları okumak için: Gıda etiketi nasıl okunur?
Gruplara göre katkı listeleri
Bir ürünün içinde ne var?
Lupa ile barkodu okut; içindekileri, katkı maddelerini ve sağlık puanını saniyeler içinde gör. Tarama ücretsizdir.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır, sağlık tavsiyesi değildir. Risk seviyesi Lupa'nın kendi değerlendirmesidir; EFSA, IARC ve benzeri kurumlar bilimsel kaynak olarak gösterilmiştir ve Lupa'yı onayladıkları anlamına gelmez. Bir katkının etkisi miktara, tüketim sıklığına ve kişiye göre değişebilir. Alerji ya da sağlık sorunun varsa doktoruna danış.